image

Design & Creativity

Oddly Satisfying... สุนทรียศาสตร์แบบแปลก ๆ แต่สัมผัสได้จริง

Published Date : 29 มิ.ย. 2563

Resource : Creative Thailand

1,343

บีบ อัด คลึง ชุบ ตัด หั่น แปะ วาง ขยำ วนลูป ฯลฯ เชื่อว่าใครหลาย ๆ คนต้องเคยได้เห็นคลิปเหล่านี้ผ่านตามาบ้างไม่มากก็น้อย วิดีโอความยาวไม่มากนักปรากฏอยู่บนช่องทางออนไลน์ไม่ว่าจะเป็น YouTube Facebook หรือ Instagram ถ่ายทอดให้เห็นอะไรบางอย่างที่ดึงดูดสายตาอย่างน่าพิศวง บ้างเป็นการทำลาย บ้างก็เป็นการต่อเติม และบ้างก็เป็นการเคลื่อนไหวธรรมดา ๆ ในชีวิตประจำวัน แต่จุดร่วมหนึ่งก็คือทุกคลิปล้วนสร้างความเพลิดเพลินใจอย่างประหลาดในแบบที่ต้องชวนให้ดูจนจบ พวกมันถูกจับให้อยู่ด้วยกันภายใต้หมวดที่เรียกว่า oddly satisfying ซึ่งอธิบายตัวเองได้อย่างชัดเจน

คำว่า Oddly satisfying เกิดขึ้นมาจากเว็บบอร์ดออนไลน์อย่าง Reddit เพื่ออธิบายรูปภาพ gif หรือวิดีโอที่น่าเพลิดเพลินใจอย่างประหลาด ตัวอย่างของคลิปวิดีโอที่จัดอยู่ในหมวดนี้ ได้แก่ คลิปเล่นสไลม์หลากหลายรูปแบบ คลิปการบีบอัดสิ่งของโดยเครื่องจักรกล การตัดสบู่เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย การตกแต่งหน้าเค้ก หรือแม้กระทั่งคลิปที่สิ่งของลงไปอยู่ในช่องได้อย่าง ‘เหมาะเจาะ’ ความสามารถพิเศษของคลิปเหล่านี้ดูเหมือนว่าจะเป็นความสามารถในการดูดเวลาของเราไปได้อย่างน่าเหลือเชื่อ เราจะดูอย่างเพลิดเพลินจนจบ และถึงแม้ว่าจะดูจบแล้วเราก็ยังหาดูใหม่ไปได้เรื่อย ๆ ความเพลิดเพลินอย่างประหลาดนี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นมาในช่วงระยะนี้เท่านั้น เควิน อลล็อคคา (Kevin Allocca) ผู้เขียนหนังสือ videocracy ได้ให้ความเห็นว่า มนุษย์มีความปรารถนาที่จะรับชมสิ่งเหล่านี้มาโดยตลอด เพียงแต่ก่อนหน้านี้เราไม่มีชื่อเรียกเท่านั้น

แล้วเหตุใดเราถึงเพลิดเพลินกับการดูคลิปเหล่านี้ ศาสตราจารย์โรเบิร์ต โคลอมโบ (Robert Colombo) อธิบายว่า เมื่อเราดูคลิปเหล่านี้จะส่งผลให้สมองของเราหลั่งสารเคมีแห่งความสุขและความรู้สึกด้านบวก อันได้แก่ เซโรโทนีนและโดปามีน ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทชนิดเดียวกับเวลาที่มนุษย์ได้รับประทานขนมหวาน ได้รับการแจ้งเตือนทางโทรศัพท์ หรือแม้กระทั่งในตอนที่มีเพศสัมพันธ์ นอกจากนี้ ดร. อานิตา เดก (Anita Deak) ยังชี้ให้เห็นถึงเหตุแห่งความผ่อนคลายที่เกิดขึ้นจากการดูคลิปเหล่านี้โดยเชื่อมโยงกับทฤษฎีเซลล์กระจกเงา (Mirror Neuron Theory) เซลล์กระจกเงาเป็นเซลล์ชนิดหนึ่งในสมองมนุษย์ที่ทำหน้าที่เลียนแบบพฤติกรรมต่าง ๆ ของผู้อื่นมาเป็นพฤติกรรมของตนเอง เซลล์ชนิดนี้จะทำงานเมื่อเราเห็นใครก็ตามกระทำท่าทางหนึ่ง ๆ และก็จะทำงานเมื่อเราเคลื่อนไหวด้วยตัวเราเองเช่นกัน ประเด็นนี้ทำให้เราเห็นว่าเซลล์กระจกเงาตอบสนองการมองดูผู้อื่นกระทำพฤติกรรมต่าง ๆ ได้เท่าเทียมเฉกเช่นเรากระทำพฤติกรรมเหล่านั้นด้วยตัวเอง ดังนั้นเมื่อเราดูคลิปประเภท Oddly satisfying เราจึงรู้สึกราวกับว่าเราได้ตัดสบู่เป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย ได้สัมผัสสไลม์ด้วยตนเอง และนั่นตอบโจทย์ความรู้สึกผ่อนคลายทั้งทางสมองและร่างกาย สอดคล้องกับรายงานหลายชิ้นที่แสดงให้เห็นว่าคลิปเหล่านี้ทำให้ผู้คนสงบและผ่อนคลายมากขึ้น จนถึงขั้นที่ว่าหลายคนใช้คลิปเหล่านี้ในการแก้ปัญหาเรื่องการนอนไม่หลับได้สำเร็จ 

สังเกตได้ว่าทุกวันนี้ Oddly satisfying ได้รับความนิยมเพิ่มมากขึ้น จากสถิติพบว่าผู้คนโพสต์คลิป #OddlySatisfying โดยเฉลี่ย 1 คลิปทุก ๆ  1 นาที และการค้นหาคลิปเหล่านี้ในเว็บไซต์ยอดนิยมอย่างกูเกิลก็เพิ่มสูงขึ้นมากในไม่กี่ปีที่ผ่านมา สถิตินี้สะท้อนให้เห็นภาพของสังคมปัจจุบันได้อย่างดี ผู้คนในปัจจุบันมีความเครียดเพิ่มมากขึ้น เมื่อผนวกเข้ากับพฤติกรรมการเสพติดเทคโนโลยี เช่น โทรศัพท์ และความปรารถนาที่ต้องการอะไรที่ตอบโจทย์เราได้อย่างรวดเร็วแล้ว Oddly satisfying  จึงเป็นคำตอบที่ดีที่สุด ที่จะให้ความรู้สึกผ่อนคลายและพึงพอใจอย่างประหลาดผ่านการรับชมในเวลาไม่กี่นาทีเท่านั้น  แนวโน้มนี้ยังมีโอกาสเติบโตขึ้นไปเรื่อย ๆ ตราบใดที่เรายังคงต้องเผชิญความเครียดในสังคมที่เร่งรีบแบบนี้

อย่างไรก็ตาม ดร. อานิตา เดก มีความเห็นว่าเราจะรู้สึกผ่อนคลายมากกว่าถ้าเราได้สัมผัสกับประสบการณ์ตรงแบบไม่มีมือถือมากั้น เพราะชีวิตมีอะไรมากกว่าการมองเห็น การเคลื่อนไหว การลิ้มรส การฟังเสียง และการสูดกลิ่นอายของประสบการณ์ยังคงจำเป็นเสมอ ดังนั้นอย่าลืมใช้สัมผัสเหล่านี้ในการค้นหาความพึงพอใจที่ตอบโจทย์เราอย่างแท้จริง 

เครดิตภาพ : กวีพัฒน์ ผุยเจริญ

ที่มา :
This Is Why Oddly Satisfying Videos Are Trending โดย Team Lemonade จาก lemonade.com
The odd psychology behind oddly satisfying slime videos โดย SABRINA FARAMARZI จาก wired.co.uk
Finding What’s ‘Oddly Satisfying’ on the Internet โดย Emily Matchar จาก nytimes.com
Why Are Oddly Satisfying Videos So ... Satisfying? โดย Emily Matchar จาก discovermagazine.com
ทฤษฎีเซลล์กระจกเงา กับการเรียนรู้ จาก มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์

เรื่อง : บุษกร บุษปธำรง